Zachodniopomorski Szlak Żeglarski to dziś znacznie więcej niż sieć marin. To rozwijany produkt turystyczny łączący infrastrukturę, usługi, wydarzenia, cyfrowe narzędzia i współpracę transgraniczną w jedną ofertę podróży po Pomorzu Zachodnim.

Jeszcze kilkanaście lat temu rozwój turystyki żeglarskiej na Pomorzu Zachodnim kojarzył się przede wszystkim z koniecznością budowy i modernizacji portów. Dziś problem jest inny. Infrastruktura już istnieje, a kolejnym zadaniem jest połączenie jej w możliwie atrakcyjną, łatwo dostępną i rozpoznawalną ofertę turystyczną. Zachodniopomorski Szlak Żeglarski pokazuje, jak od inwestowania w pojedyncze obiekty można przejść do tworzenia produktu obejmującego cały region.

Od Odry po Bałtyk – sieć, która łączy region

Podstawą pozostaje wyjątkowy układ akwenów. Odra, jezioro Dąbie, Zalew Szczeciński i Bałtyk tworzą naturalny ciąg, przy którym rozwinęła się sieć marin i przystani. Nie są one jednak celem samym w sobie. Ich znaczenie polega na tym, że pozwalają żeglarzowi swobodnie przemieszczać się między różnymi częściami Pomorza Zachodniego. Oficjalny portal produktu opisuje Zachodniopomorski Szlak Żeglarski jako sieć oferującą kompleksową infrastrukturę i usługi, a jego operatorem jest Związek Portów i Przystani Jachtowych – Lokalna Organizacja Turystyczna Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego.

Żeglarz wybiera podróż, nie miejsce przy kei

To właśnie sieciowość odróżnia dojrzały produkt turystyczny od zbioru atrakcji znajdujących się przypadkiem w tym samym województwie. Żeglarz nie kupuje w praktyce pojedynczego miejsca przy kei. Kupuje doświadczenie całej podróży: możliwość bezpiecznego planowania kolejnych etapów, odpowiedni standard postojów, dostęp do usług, czytelną informację, wydarzenia oraz atrakcyjne miejsca znajdujące się w otoczeniu portów.

Zbigniew Jagniątkowski, prezes Związku Portów i Przystani Jachtowych, od lat zwraca uwagę, że idea Szlaku była przedsięwzięciem znacznie szerszym niż budowa marin. W jednej z rozmów określał rozwój infrastruktury jako koncepcję, która zmieniła sposób traktowania turystyki i rekreacji nad wodą oraz wykorzystania terenów posiadających potencjał turystyczny. Często podkreśla on, że wcześniejsze etapy wymagały wieloletniej współpracy z samorządami i budowania wspólnego przekonania, że region może „odwrócić się w stronę wody”.

Kolejny etap: jakość, usługi i wspólna oferta

Dzisiaj ta idea otrzymuje kolejny wymiar. W 2026 roku operator realizuje projekt „Wzmocnienie konkurencyjności markowego produktu turystycznego Zachodniopomorski Szlak Żeglarski”, którego cele obejmują między innymi poprawę jakości oferty, współpracę partnerów oraz wspólne działania promocyjne. To charakterystyczny kierunek rozwoju: po okresie dużych inwestycji infrastrukturalnych coraz ważniejsze stają się jakość, organizacja i spójność doświadczenia turysty.

W praktyce oznacza to poszerzenie grupy odbiorców. Szlak nie musi być produktem wyłącznie dla właścicieli dużych jachtów morskich. Różnorodność akwenów umożliwia tworzenie ofert dla żeglarzy rekreacyjnych, rodzin, motorowodniaków, osób korzystających z łodzi niewymagających rozbudowanego doświadczenia, a także turystów, dla których wypoczynek na wodzie jest tylko jednym z elementów pobytu. Doświadczenia z promocji produktu w 2025 i 2026 roku pokazywały zainteresowanie zarówno klasycznymi czarterami, jak i innymi formami turystyki wodnej. Port jest w takim modelu punktem styku wody i lądu. Im więcej interesujących rzeczy można zrobić w jego otoczeniu, tym większa wartość całego produktu. Dobre połączenie żeglarstwa z gastronomią, wydarzeniami, kulturą, turystyką rowerową czy ofertą przyrodniczą może wydłużać pobyt i zwiększać wydatki turystów w miejscowościach położonych przy Szlaku. Korzyść z turystyki wodnej nie kończy się wtedy na opłacie portowej. Trafia do restauracji, sklepów, usługodawców, organizatorów wydarzeń czy lokalnych atrakcji.

SailPlanner Pomerania – informacja, która łączy region

Coraz ważniejsza staje się również dostępność informacji. W lutym 2026 roku uruchomiono SailPlanner Pomerania – bezpłatną aplikację obejmującą porty i mariny po polskiej oraz niemieckiej stronie regionu. Użytkownik otrzymuje w jednym miejscu informacje portowe, możliwość planowania trasy oraz warstwę dotyczącą atrakcji i wydarzeń. Jest to więcej niż cyfrowa mapa. Aplikacja przenosi do jednego narzędzia to, co wcześniej trzeba było wyszukiwać w wielu źródłach, i zarazem wzmacnia transgraniczny charakter oferty. To właśnie kierunek, który może przesądzać o dalszym rozwoju Szlaku. Granica państwowa jest dla administracji istotna, ale dla turysty wodnego może stać się jedynie kolejnym etapem podróży. Zalew Szczeciński i sąsiednie drogi wodne tworzą wspólną przestrzeń turystyczną Polski i Niemiec. Rozwijanie wspólnej informacji, standardów i narzędzi do planowania rejsów pozwala stopniowo budować produkt większy niż suma ofert poszczególnych miejscowości.

Zaufanie zaczyna się od dobrej informacji

Z punktu widzenia operatora kluczowe pozostaje przy tym zaufanie użytkownika. Jagniątkowski podkreśla: „Kompleksowa, profesjonalna informacja żeglarska jest […] najlepszym sposobem na zdobycie zaufania wodniaków z Polski i zagranicy”. To stwierdzenie dobrze opisuje również współczesny etap rozwoju produktu. Nowoczesna marina może przyciągnąć turystę po raz pierwszy. Do powrotu skłania go jednak całe doświadczenie: łatwość planowania, poziom obsługi, przewidywalność usług, oferta otoczenia i przekonanie, że kolejny port będzie częścią tego samego standardu podróży. Dlatego Zachodniopomorski Szlak Żeglarski można dziś traktować jako przykład produktu turystycznego budowanego warstwowo. Pierwszą warstwą były naturalne warunki – Odra, jezioro Dąbie, Zalew Szczeciński i dostęp do Bałtyku. Drugą stworzyły inwestycje w porty i przystanie. Trzecia powstaje obecnie z usług, cyfrowych narzędzi, wydarzeń, promocji, współpracy transgranicznej i oferty miejscowości położonych wzdłuż trasy.

Jeden Szlak, wiele sposobów na podróż

W rezultacie turysta nie otrzymuje jednej z góry narzuconej propozycji wakacji. Może stworzyć własny Szlak – sportowy, rodzinny, miejski, przyrodniczy, weekendowy albo prowadzący dalej na Bałtyk. Właśnie ta elastyczność może być największą przewagą Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego: jest to produkt oparty na przemieszczaniu się i odkrywaniu, a nie na pozostawaniu w jednym miejscu. W turystyce, która coraz częściej poszukuje doświadczeń, aktywności i swobody komponowania podróży, jest to bardzo mocny atut Pomorza Zachodniego.

Zadanie publiczne pn. „Wzmocnienie konkurencyjności markowego produktu turystycznego Zachodniopomorski Szlak Żeglarski” dofinansowano ze środków Ministerstwa Sportu i Turystyki zgodnie z zawartą umową nr 2026.0053/2775/UDOT/DT/BP/JB z dnia 29 kwietnia 2026 r.